xeberler.wordpress.com
Hörmətli oxuyucular, http://xeberler.wordpress.com (Azərbaycan Xəbərləri) blogunda oktyabr ayının 1-ə kimi yeni yazılar yayınlanmayacaqdır. Oktyabr ayından etibarən daha keyfiyyətli və dinamik bir şəkildə görüşmək üzrə…
Hörmətlə blogun admini: Cavid Behruz
Əhməd Davudoğlu
Media Ərdoğanı topa tutdu: “Bakıda verdiyin vəd nə tez unuduldu?”
Türkiyə ilə Ermənistan arasında qarşılıqlı münasibətlərin qurulmasına dair srağagün açıqlanan protokollar iki ölkənin xarici işlər nazirləri tərəfindən hələ 6 ay əvvəl paraflanıb. Lakin Azərbaycan və Türkiyə ictimaiyyətlərinin sərt etirazlarını görən AKP iqtidarı bu sənədlərin elan olunmasını ləngidib və onları gizli saxlayıb. Türkiyə mətbuatının xəbərlərinə görə, “Türkiyə ilə Ermənistan arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasına dair” və “Türkiyə ilə Ermənistan arasında qarşılıqlı münasibətlərin inkişafına dair” adlı protokolların altındakı tarix bu il fevralın 7-ni göstərir. Məlum olub ki, sənəd üzərində iş aprel ayında başa çatıb və onu xarici işlər nazirləri qarşılıqlı olaraq paraflayıb. Sənədi Türkiyə tərəfindən paraflayan keçmiş xarici işlər naziri Əli Babacan olub. Diplomatik mənbələrdən bildiriblər ki, protokolların gizlədilməsi hər iki ölkədə yerli ictimaiyyətin kəskin reaksiyaları ilə bağlıdır. Türkiyənin ana müxalifət partiyası CHP-də bir gün əvvəl protokolların altında 7 fevral tarixinin yer aldığını nümayiş etdirib.
***
AKP iqtidarına bağlı “Zaman” qəzetinin xəbərinə görə, hər iki protokolun mətnləri üzərində anlaşma fevralın 7-də Almaniyanın Münhen şəhərində Türkiyə və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında aparılan danışıqlardan sonra razılaşdırılıb. Həmin toplantıdan sonra Əli Babacan azərbaycanlı həmkarı Elmar Məmmədyarovla birlikdə Bakıya uçub. Lakin təyyarədə Babacan Məmmədyarova erməni tərəfi ilə anlaşma barədə bir kəlmə də deməyib. Bakıda o, prezident İlham Əliyev və digər rəsmilərlə görüşərək Ermənistanla münasibətlərin nizamlanması prosesinə dair məlumatlar verib, lakin protokolların mətni Azərbaycan tərəfinə göstərilməyib. Ə.Babacanın həmin səfəri zamanı Azərbaycan rəsmilərinin sərt reaksiyaları ilə üzləşdiyi və danışıqların olduqca gərgin keçdiyi məlumdur. Hələ bu ilin yazında Türkiyə ilə Ermənistan arasında sərhədlərin açılması məsələsi gündəmə gələndə “Yeni Musavat” xəbər vermişdi ki, Azərbaycan rəhbərliyi iki ökə arasında aparılan gizli danışıqların detalları haqda Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin əli ilə məlumatlandırılıb. Buna baxmayaraq Türkiyə tərəfi Azərbaycan tərəfini Ermənistanla münasibətlər qurulması prosesinin Dağlıq Qarabağ məsələsindən asılı olduğuna inandırmağa çalışıb. Belə görünür ki, gizli danışıqlarda əldə edilmiş nəticədən məlumatlı olan Azərbaycan dövlət başçısı aprel ayında Türkiyəyə səfərdən imtina edərək öz sərt mövqeyini ortaya qoymuşdu.
***
“Zaman” qəzeti xəbər verir ki, protokollar məhz aprelin əvvəllərində, ABŞ prezidenti Barak Obamanın səfəri zamanı İstanbulda keçirilən “Mədəniyyətlərarası dialoq” forumu zamanı paraflanıb. Sənədlərin İsveçrənin xarici işlər naziri Mişelin Kalmi Rey tərəfindən əl-əl dolaşdırılaraq paraflandığı bildirilir. Xatırladaq ki, artıq internetdə yayılan bu sənədlərdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi haqda bir kəlmə də deyilmir. Məlum olur ki, Türkiyə tərəfi Ermənistanla münasibətlərin qurulması prosesini rəsmi danışıqlarda Qarabağ məsələsindən ayrı tutub. Azərbaycan tərəfinin israrlı çağırışlarına baxmayaraq Türkiyə tərəfi indiyədək bu məsələyə aydınlıq gətirmirdi. İş o yerə çatdı ki, bu ilin mayında prezident İlham Əliyev Brüsselə səfəri zamanı tərəflərin söz oyunu apardığını deyərək “sadə suala sadə cavab ala bilmədiklərini” deməli oldu. Daha sonra baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya səfər etdi və Azərbaycan tərəfini əmin etdi ki, Türkiyə Qarabağ münaqişəsi həll olunmadan Ermənistanla münasibətlər məsələsində heç bir addım atmayacaq. Lakin rəsmi Bakı Türkiyənin apardığı danışıqların detallarından xəbərdar olduğuna görə ehtiyatı əldən verməyib və sərhəd məsələsi ilə paralel cərəyan edən qaz müzakirələrində möhkəm mövqeyini qoruyub. Yəni Türkiyə tərəfi Qarabağ məsələsi həll olunmadan sərhədlərin açılmayacağına Bakını şifahi vədlərlə inandırmağa çalışaraq Azərbaycandan ucuz qaz almaq niyyətində idi. Ancaq bu, baş vermədi və Azərbaycan tərəfi prezident səviyyəsində bəyan etdi ki, Türkiyə ilə qaz alqı-satqısında bazar şərtlərinə keçir. Nəticədə Türkiyə tərəfinin Azərbaycan qazını ucuz alıb onu “Nabucco” kəməri ilə Avropaya baha satmaq planları pozulmuş oldu.
***
Elə indi də Türkiyə tərəfi Azərbaycanı arxayın salmağa çalışır ki, Qarabağ məsələsi həllini tapmadan sərhədlər açılmayacaq. Lakin sual yaranır: bu ilin yazından bəri Qarabağ münaqişəsinin həllində hansı irəliləyişlər baş verib ki, Türkiyə sərhədlərin açılmasına və diplomatik münasibətlər qurulmasına dair konkret təqvim planını elan edib? Protokollar hər iki ölkə parlamentləri tərəfindən təsdiqlənəndən sonra qüvvəyə minəcək. Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan da bunu xatırladıb. Nəzəri olaraq Türkiyənin protokolların parlament səviyyəsində təsdiqlənməsini uzatmaq imkanları var. Ancaq aydındır ki, Ermənistanla münasibətlər məsələsində AKP hökuməti Qərb çevrələri qarşısında ciddi öhdəliklər götürüb və bunlardan geri çəkilmək imkanında deyil. Ən yaxşı halda prosesi bir neçə ay ləngidə bilir. Ona görə də protokolların parlamentdə təsdiqlənməsinin bir neçə ay uzadılması da heç nəyi dəyişmir. Bu ləngimə ilə Ermənistanı Qarabağ məsələsində hansısa güzəştlərə sövq etmək də mümkün deyil. Ən uzağı Türkiyənin addımı Azərbaycanın danışıqlar prosesində mövqelərini zəiflədəcək, Ermənistana isə göründüyü kimi heç bir təsir etməyəcək. Təsadüfi deyil ki, prezident Serj Sərkisyan tamamilə arxayın şəkildə bildirib ki, Türkiyə ilə münasibətlər məsələsi Qarabağ münaqişəsindən ayrı prosesdir və əgər Ankara bu iki məsələni bir-birinə bağlamağa çalışsa, müzakirələr bitmiş sayılacaq.
***
Türkiyə xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu da təsdiq edir ki, Ermənistanla münasibətlər məsələsi Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasından asılı deyil. Ə.Davudoğlu Ankarada keçirdiyi brifinq zamanı Türkiyənin məqsədinin “bütün qonşularla sıfır problem” strategiyasını həyata keçirmək olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, Türkiyə Ermənistanla münasibətlər qurmalıdır, ancaq Qarabağ münaqişəsinin də beynəlxalq ictimaiyyətin səyləri ilə həllini tapması vacibdir. Ə.Davudoğlu Ermənistanla sərhədlərin açılması üçün konkret tarix də verib. O, deyib ki, hər şey yolunda getsə, sərhədlər yanvarın 1-nə qədər açılacaq. Bu zaman nazir Qarabağ münaqişəsinin sərhədlərin açılmasına hansı təsirlərinin olacağını deməyib. O, əlavə edib ki, Azərbaycan tərəfi prosesdən əvvəlcədən xəbərdardır. Ə.Davudoğlu baş nazir Ərdoğanın keçən həftə prezident İ.Əliyevlə telefonla danışdığını, ardınca XİN-dən iki diplomatın Bakıya göndərildiyini xatırladıb.
***
AKP təmsilçiləri də Azərbaycan tərəfinin prosesdən məlumatlı olduğunu deyirlər. Doğrudan da rəsmi Bakı məlumatlı olub, ancaq Türkiyə tərəfinin şifahi və çox vaxt bir-biri ilə uzlaşmayan açıqlamaları vasitəsilə yox, digər mötəbər mənbələr vasitəsilə məlumat alıb. Azərbaycan tərəfinin mövqeyi də əvvəldən aydındır: Bakı başqa ölkələrin ikitərəfli münasibətlərinə qarışmır, ancaq regionda baş verən dəyişikliklərə uyğun olaraq öz siyasətinə də yenidən baxmaq haqqı var. Türkiyə mediası da AKP iqtidarının bu addımının Azərbaycanla münasibətlərin pozulmasına gətirib çıxaracağı haqda yazır. lHürriyet» qəzetinin baş yazarı Oktay Ekşinin məqaləsində deyilir ki, ortada iki protokol var, ancaq gurultusu və nəticələri o qədər də asanlıqla sakitləşəcək kimi deyil. Çünki ya Türkiyə ilə Ermənistan arasında ikitərəfli münasibət yaradılmasına və eyni zamanda Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlərin pozulmasına, ya da hər şeyin bərbad olmasına səbəb olacaq. Qəzetin digər köşə yazarı Mehmet Yılmaz isə qeyd edir ki, Türkiyə lDağlıq Qarabağ problemi həll edilmədən sərhədi açmaram» fikrindən də vaz keçir: “Necə ki, dünən Sərkisyan da Türkiyə ilə dialoqun Dağlıq Qarabağ məsələsini əhatə etmədiyini açıqladı. Hökumətin içəridə və qıraqda başını ən çox ağrıdacaq olan məsələ də budur. Xatırlayacaqsınızsa, baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan Ermənistan ilə münasibətlər yaradılacağına dair xəbərlər çıxanda lküsən» Azərbaycanın könlünü almaq üçün Bakıya getmiş və parlamentdəki çıxışında lDağlıq Qarabağ məsələsi həll edilmədən sərhədi açmayacağıq» sözü vermişdi. lDilim-başıma geydirər kilim» – Anadolu zərb-məsəli bir daha təsdiqlənir. Baş nazirin bundan özünə bir dərs çıxarıb danışmazdan əvvəl yaxşı düşünməsini və ağzından çıxan sözü qulağının eşitməsini bir dəfə də ona xatırlatmaq istəyirəm”.
***
Anlaşmaya bir-birinin ardınca beynəlxalq reaksiyalar gəlməkdədir. ABŞ və Fransanın təbriklərindən sonra Avropa strukturları da anlaşmanı alqışlayan bəyanatlar verir. Avropa Şurası baş katibinin səlahiyyətlərinin icraçısı Mod de Bur-Bukikkio Türkiyə və Ermənistan arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasına dair iki protokolun imzalanması ilə bağlı əldə olunmuş razılığı alqışlayır. Bu barədə Avropa Şurasının Bakı ofisindən məlumat verilib. Avropa Şurası Baş katibinin səlahiyyətlərinin icraçısı bu addımın həm hər iki ölkə, həm də region üçün tarixi hadisə olduğunu deyib. Mod de Bur-Bukikkionun sözlərinə görə, anlaşma Avropa Şurasına iki üzv dövləti arasında münasibətləri normallaşdırmağa kömək edəcək: “Eyni zamanda hər iki ölkəni Avropanın bu hissəsində sabitliyi inkişaf etdirməyə kömək edəcək bu yolda səylərini davam etdirməyə həvəsləndirirəm”. Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsi də dünən anlaşmanı alqışlayan bəyanatla çıxış edib. ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri, Yunanıstanın xarici işlər naziri Dora Bakoyannis də Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin nizamlanması prosesini alqışlayıb. Onun sözlərinə görə, Türkiyə ilə Ermənistanın ikitərəfli münasibətlərin nizama salmaq məqsədi ilə elan etdikləri birgə bəyanat regional stabilliyə töhfə vermiş olacaq. “Türkiyə ilə Ermənistan arasında diplomatik əlaqələri bərpa etmək nəinki təkcə Cənubi Qafqaz regionuna, eləcə də onun xaricində atılmış pozitiv addım olacaq. Mən ATƏT-in iki iştirakçı dövləti tərəfindən əlaqələrin nizama salınması üçün atılan bu müsbət addımı ürəkdən alqışlayıram” – deyə Bakoyannis bildirib. Nazir hər iki tərəfi İsveçrənin iştirakı ilə aparılan danışıqları müsbət nəticələr üzərində qurmağa çağırıb.
Göründüyü kimi, anlaşmadan uzun müddətdir Ermənistanla sərhədlərin açılmasına çalışan Qərb çevrələri məmnundur. Məmnun olmayan tək tərəf isə Azərbaycandır. Qəzəbini və məyusluğunu hələ ki, ürəyində saxlayan Azərbaycan… F.MƏMMƏDOV / musavat.com
Dövlət Bahcəli
Partiya sədrinin müşaviri deyib ki, milliyətçilər parlamentdə bu plana səs verməyəcəklər.
«Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarından Ermənistanın ordusu çıxmasa, sərhədlərin açılmasının tərəfdarı deyilik. Öncə ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan torpaqlarından çıxacaq, sonra sərhədlər açılacaq». Bunu ANS PRESS-ə eksklüziv açıqlamasında Türkiyənin Milliyətçi HərəkAt Partiyası sədrinin müşaviri Cəmil Yanık son günlər Türkiyə ilə Ermənistan arasında yaranan yaxınlaşmaya münasibət bildirərkən deyib.
Onun sözlərinə görə, daha əvvəllər də Türkiyə Böyük Millət Məclisində Milliyətçi Hərəkat Partiyasının başqanı Dövlət Baxçalı və partiya üzvləri buna etiraz etmişdi: «Dəfələrlə bizim millət vəkilləri Azərbaycana gediblər. Sonradan azərbaycanlı rəsmilər burada qarşılanıblar. Hər dəfə, hətta ikitərəfli görüşlərimizdə sərhədlərin açılmasına qarşı etirazımızı bildirmişik. İndi də etiraz edirik».
C.Yanık deyib ki, Azərbaycanın düşündüyünü hər bir MHP-çi düşünür.
Bu məsələnin Türkiyə Parlamentinə səsverməyə çıxarılmasına gəldikdə, C.Yanık deyir ki, MHP-li millət vəkilləri parlamentdə “erməni açılımı”nın əleyhinə səs verəcəklər.
Xatırladaq ki, dünən Türkiyə və Ermənistan İsveçrənin vasitəçiliyi ilə “Diplomatik münasibətlərin qurulması barədə Protokol” və “İkitərəfli əlaqələrin inkişafı barədə Protokol” ətrafında məsləhətləşmələrin davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər. Bu barədə Türkiyə XİN-in məlumatında deyilir ki, siyasi məsləhətləşmələr altı həftə ərzində başa çatacaq və sonra iki ölkə parlamentinin müzakirəsinə veriləcək iki protokol imzalanacaq. Hər iki protokol ikitərəfli münasibətlərin normallaşması üçün əsas yaratmalıdır.
Sarkisyan və Ərdoğan
ERMƏNİSTAN RESPUBLİKASI İLƏ TÜRKİYƏ CÜMHURİYYƏTİ ARASINDA DİPLOMATİK ƏLAQƏLƏRİN QURULMASI HAQQINDA PROTOKOL
Ermənistan Respublikası və Türkiyə Cümhuriyyəti,
Eyni gün imzalanan əlaqələrin inkişaf etdirilməsi haqqındakı Protokolda nəzərdə tutulduğu kimi xalqlarının mənfəətləri üçün siyasi, iqtisadi, mədəni və digər sahələrdə yaxşı qonşuluq əlaqələri qurulmasını və iki tərəfli əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsini istəməkdə,
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Şərti, Helsinki Andlaşması və Yeni Avropa üçün Paris Şərti əhatəsindəki öhdəçiliklərinə sadiq olmaqda,
İki tərəfli və beynəlxalq andlaşmalarda bərabərlik, suverenlik, digər dövlətlərin daxili məsələlərinə, torpaq bütünlüyünə və sərhədlərinin pozuntu edilə bilməzliyinə müdaxilə etməmə təəhhüdünü bir daha təsdiq etməkdə,
İki ölkə arasında bölgənin barışa, təhlükəsizliyə və sabitliyə yardım edəcək güvən və təhlükəsizlik mühitinin yaradılıb qorunmasının eyni zamanda təhdid və qüvvət istifadəsindən qaçınmanın problemlərin sülhsevər həllini dəstəkləmə, insan haqqlarını və təməl azadlıqları qorumadakı əhəmiyyətin önəm verməkdə,
İki ölkə arasındakı sərhədin beynəlxalq hüququn əlaqədar andlaşmalarında təyin olunduğu şəkliylə qarşılıqlı olaraq qəbulunu təsdiq etməkdə,
Birlikdə sərhədləri açma mövzusundakı qərarları vurğulamaqda,
Yaxşı qonşuluq əlaqələrinin ruhuna uyğun gəlməyəcək bir siyasət tətbiq etməkdən qaçınacaqlarına aid təəhhüdünü təkrarlamaqda,
Səbəbi nə olursa olsun hər cür terror, şiddət və fanatikliyi qınayıb, bu cür hərəkətləri ürəkləndirmək və onlara dözüm göstərməkdən qaçınmağı təəhhüd edib mübarizədə əməkdaşlığı etməkdə,
Əlaqələrin qarşılıqdlı mənfəətlər, xoş niyyət, barış səyi, qarşılıqlı anlayış çərçivəsində yenidən şəkilləndiriləcəyinə aid könüllü olduqlarını təsdiqləməkdə,
Bu Protokolun, 1961-ci ildə imzalanan diplomatik əlaqələr haqqında Vyana Konvensiyasının maddələri istiqamətində qüvvəyə girdiyi tarixdən etibarən ölkələr arasında diplomatik əlaqələrin qurulmasında və diplomatik vəzifəlilərin dəyişimində razılaşmışdırlar.
Bu Protokol və Ermənistan Respublikası ilə Türkiyə Cümhuriyyəti arasında İkili Əlaqələrin İnkişaf etdirilməsi Haqqında Protokol təsdiq sənədlərinin dəyişməsindən sonra başlayacaq ayın ilk günü kimi təyin olunacaq ortaq bir tarixdən etibarən qüvvədə olacaq.
…’də … tarixində imzalanmış, ermənicə, türkcə və ingiliscə xüsusi surətləri çoxaldılmışdır.
Əgər tərcümədə bir anlaşılmazlıq yaşansa İngiliscə mətn əsas alınacaqdır.
ERMƏNİSTAN RESPUBLİKASI ADINA
TÜRKİYƏ CÜMHURİYYƏTİ ADINA
ERMƏNİSTAN RESPUBLİKAS(N)I İLƏ TÜRKİYƏ CÜMHURİYYƏTİ ARASINDAKI ƏLAQƏLƏRİN İNKİŞAF ETDİRİLMƏSİ HAQQINDAKI PROTOKOL
Ermənistan Respublikası və Türkiyə Cümhuriyyəti,
Ermənistan Respublikası ilə Türkiyə Cümhuriyyəti arasında eyni gün imzalanan Diplomatik Əlaqələrin Qurulması Haqqındakı Protokol əsasında,
Qarşılıqlı mənfəətlərə dayanan güvən və hörmət təməlində, iki ölkənin qarşılıqlı əlaqələrini inkişaf etdirmə perspektivlərinin nəzərə alaraq,
Hər iki ölkənin də qarşılıqlı mənfəətlərinə söykənən siyasət, iqtisadiyyat, enerji, çatdırma, elm, texniki, mədəni mövzular və digər sahələrdə qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdirilib, gücləndirilməsini qərarlaşdırılaraq,
İki ölkə arasındakı əməkdaşlığın, xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı (ATƏT), Avropa Şurası, Avro-Atlantik Ortaqlıq Şurası və Qaradəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı olmaq üzrə beynəlxalq və regional təşkilatlar nəzdində dəstəkləyərək,
Bölgənin demokratik və davamiyyətli inkişafını təmin etmək üçün regional sabitliyin və təhlükəsizliyin gücləndirilməsinə istiqamətli əməkdaşlığında hər iki dövlətin də ortaq məqsədlərini nəzərə alaraq,
Regional və beynəlxalq anlaşılmazlıqların və qarşıdurmaların beynəlxalq hüququn nəzərdə tutduğu normalar və prinsiplər təməlində barışcıl yoldan həll edilməsinə bağlılıqlarını təkrarlayaraq,
Beynəlxalq ictimaiyyətin, terrorizm, beynəlxalq mütəşəkkil cinayətlər, qeyri-qanuni narkotik və silah qaçaqçılığı kimi həm dünyanın həm də bölgənin təhlükəsizliyinə və sabitliyinə istiqamətli təhdidləri həll etmə müddətində etdiyi işləri, aktiv olaraq dəstəkləməyə hazır olduqlarını yenidən təsdiq edərək,
1. Bu protokolun qüvvəyə girməsindən iki ay sonra iki ölkə arasındakı ortaq sərhədin açılması mövzusunda razılaşmaya çatılmışdır.
2. Razılaşılan digər mövzular,
İki ölkə Xarici işlər Nazirlikləri arasında nizamlı olaraq siyasi müzakirələrin icra edilməsi,
İkıi ölkə arasındakı qarşılıqlı etibarı yenidən təsis etmək üçün var olan problemləri təyin etmə və həllinə istiqamətli təklifləri formalaşdırmaq məqsədiylə tarixi qeydlərin və arxivlərin tərəfsiz şəkildə araşdırılmasını da ehtiva edən tarixi nəzərə alaraq bir dialoqun tətbiq olunması,
İki ölkə arasında var olan nəqliyyat, ünsiyyət, enerji infrastruktur və şəbəkələrinin ən yaxşı şəkildə istifadə edilməsi, bu mövzuda lazımlı tədbirlərin alınması;
İki ölkə arasındakı əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün qarşılıqlı qanuni çərçivənin inkişaf etdirilməsi;
Bir-biriylə uyğun təşkilatlar arasında əlaqələri təşviq etmək surətiylə elm və təhsil sahələrində əməkdaşlıq edilməsi, mütəxəssis və şagird dəyişməsinin dəstəklənilməsi, hər iki tərəfin mədəni mirasının qorunması məqsədiylə hərəkət edilərək ortaq mədəniyyət layihələrinin başladılması;
Hər iki ölkə vətəndaşlarına kömək və lazımlı dəstəyin verilməsi məqsədiylə 1963 tarixli Konsolluq Əlaqələri Haqqındakı Vyana Andlaşmasıyla uyğun bir şəkildə konsolluq sahəsində əməkdaşlığın qurulması;
İki ölkə arasında ticarət, turizm və iqtisadi əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi üçün konkret addımların atılması,
Ətraf və mühit mövzuları üzərində dialoqun qurulması və əməkdaşlığın gücləndirilməsi.
3. Bu Protokolun funksional 2. paraqrafında bəhs edilən təəhhüdlərin tətbiq olunmasını təmin etmək üçün ayrı alt komitələrin meydana gəlməsinə gətirib çıxaracaq hökumətlər arası qarşılıqlı bir komissiyanın qurulması mövzusunda razılaşma əldə edilmişdir. Bu Protokolun qüvvəyə girməsinin sabahısı günündən etibarən iki ay içərisində iki ölkə Xarici işlər Nazirlərinin başçılığında yaradılacaq bir iş qrupunun, hökumətlər arası komissiya və onun alt komissiyalarının iş əsaslarını hazırlaması.
Bu Protokolun qüvvəyə girməsindən üç ay içərisində bu iş əsaslarının nazirlər səviyyəsində təsdiqlənməsi. Hökumətlər arası komissiyanın, bəhsedilən əsasların qəbulunun dərhal ardından toplanması.
Alt komissiyalarının bundan ən gec bir ay içərisində işlərinə başlaması və səlahiyyət sahələri içindəki məsələlər tamamlanana qədər işlərini davam etdirməsi lazımdır. Uyğun hesab edildiyi nöqtələrdə, beynəlxalq mütəxəssislər də bu alt komissiyalarda vəzifə ala bilərlər.
Tərəflərin bu Protokolun tətbiq olunması mövzusunda üzərində razılıq əldə etdikləri təqvim və ünsürlər bu Protokolun bir parçası olaraq qəbul edilən əlavədəki sənəddə iştirak etməkdədir.
Bu Protokol və Ermənistan Respublikası ilə Türkiyə Cümhuriyyəti arasında İkili Əlaqələrin İnkişaf etdirilməsi Haqqında Protokol təsdiq sənədlərinin dəyişməsindən sonra başlayacaq, ayın ilk günü kimi təyin olunacaq və ortaq bir tarixdən etibarən qüvvədə olacaq.
…’də … tarixində imzalanmış, ermənicə, türkcə və ingiliscə xüsusi surətləri çoxaldılmışdır.
Əgər tərcümədə bir anlaşılmazlıq yaşansa İngiliscə mətnəsas alınacaq.
ERMƏNİSTAN RESPUBLİKASI ADINA
TÜRKİYƏ CÜMHURİYYƏTİ ADINA
Sənəd əlavəsi: Ermənistan Respublikası və Türkiyə Cümhuriyyəti arasındakı əlaqələrin inkişaf etdirilməsi haqqındakı Protokolun tətbiq olunma təqvimi və ünsürləri.
Ermənistan Respublikası və Türkiyə Cümhuriyyəti arasındakı əlaqələrin inkişaf etdirilməsi haqqındakı Protokolun tətbiq olunma təqvimi və ünsürləri
Atılacaq addımlar Zamanlama
1. Sərhədlərin açılması
Ermənistan Respublikası ilə Türkiyə Cümhuriyəti arasındakı əlaqələrin inkişaf etdirilməsiylə əlaqədar Protokolun qüvvəyə girməsindən 2 ay içində
2. Hökumətlər arası komissiyanın və alt komissiyalarının iş formalarının hazırlanması məqsədiylə iki ölkə Xarici İşlər Nazirlərinin başçılığında bir iş qrupunun yaradılması
Ermənistan Respublikası ilə Türkiyə Cümhuriyəti arasındakı əlaqələrin inkişaf etdirilməsiylə əlaqədar Protokolun qüvvəyə girməsinin sabahısı günündən etibarən 2 ay içində
3. Nazirlər səviyyəsində hökumətlər arası komissiyanın və alt komissiyalarının iş formalarının təsdiqlənməsi
Ermənistan Respublikası ilə Türkiyə Cümhuriyəti arasındakı əlaqələrin inkişaf etdirilməsiylə əlaqədar Protokolun qüvvəyə girməsindən 3 ay içində
4. Hökumətlər arası komissiyanın ilk yığıncağının təşkil edilməsi
Nazirlər səviyyəsində hökumətlər arası komissiyanın və alt komissiyalarının iş formalarının təsdiqlənməsinin dərhal ardından
5. Aşağıdakı alt komissiyalarının fəaliyyətə keçməsi:
- siyasi müşavirə haqqında alt komissiya
- çatdırma, ünsiyyət və enerji infrastrukturları və şəbəkələri haqqında alt komissiya
- hüquqi məsələlər haqqında alt komissiya
- elm və təhsil haqqında alt komissiya
- ticarət, turizm və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında alt komissiya
- ətraf-mühit məsələləri haqqında alt komissiya və
- erməni, türk, isveçrəli və ayrıca digər beynəlxalq mütəxəssislərin də iştirak edəcəyi, mövcud problemlərin təyin olunması üçün tarixi qeydlərin və arxivlərin tərəfsiz və elmi bir şəkildə araşdırılmasını da ehtiva edəcək iki cəmiyyət arasında qarşılıqlı olaraq güvənin yaranması məqsədiylə dialoqun təsisini qurmaq üçün tarix
haqqında alt komissiya hökumətlər arası komissiyanın ilk yığıncağından ən geç bir ay içində
İngilis dilindən tərcümə edən:
Cavid Behruz
Sarkisyan
Ermənistan Prezidenti Sarkisyan bu gün İrəvanda bəzi diplomatlarla bir yerə gəldiyi yığıncaq əsnasında jurnalistlərin suallarını cavablandırdı. Sarkisyan, Türkiyə- Ermənistan protokoluna bağlı olaraq “Türkiyə ilə dialoqda, Qarabağ probleminə müzakirə mövzusu deyil” dedi.
Sarkisyan bir daha, görüşmələr üçün Qarabağ mövzusu daxil heç bir ayrıcalıq qəbul etməyəcəklərini təkrarladı.
Sarkisyan, ayrıca Türkiyə ilə olan problem Qarabağa bağlıdırsa “Heç görüşməyik” deyərkən, hökumətlər arası bir komissiya qurulacağını, bu komissiya daxilində bir alt komissiyanın çalışacağını açıqladı.
Türkiyə-Ermənistan arasındakı razılaşma ilə bir anda yaranan yaz havası, İrəvandan gələn bu sərt açıqlama ilə pozuldu. Yaz havası bir neçə saat sürmüş oldu.
Halbuki, iki ölkə arasında razılaşmaya gedildiyi istiqamətindəki xəbərlər, bütün dünyada məmnuniyyətlə qarşılanmışdı. Fransa Prezidenti Sarkozy, xəbəri eşidən kimi, dünən gecə məmuniyətini dilə gətirən bir açıqlama etdi və həm Türkiyə həm də Ermənistanı təbrik etdi.
Vaşinqton da eyni şəkildə “məmnuniyyətini” çatdırmış, hətta prossesi daha da sürətləndirin tövsiyəsini vermişdi. / www.hurriyet.com
Bu nə addır? Əşşi boş ver… Bütün adlar mənalı olmalıdı? Əsas tərkibdi axı. Bəyənmirsən heç oxuma! Çox kobudam? Yox əslində bu dəqiqə çox sakitəm və niyə belə yazdığımı heç özüm də anlamıram. Bir dəqiqə dayan. Mən özümü anlamıramsa başqaları məni necə anlasın?
Necə anlasınlar ki, mən dünyadan nə istəyirəm…
Necə anlasınlar ki, mən etinasızlıq xəstəliyinə qarşı mübarizə aparıram…
Necə anlasınlar ki, bu etinasızlıq xəstəliyi AİDS xəstəliyindən daha təhlükəlidir…
Necə anlasınlar ki, mən bunları deyirəmsə bu mənim özümü ağıllı göstərməyimin əlaməti deyil!A xı mən onlar kimi deyiləm. Heç onlar kimi olmaq da istəmirəm. Amma bəlkə bu dəfə problemlərdən yox yaxşlıqlardan danışım? Oldu, baş üstə! Klaviaturanı bezdirmək istəmirəm bu bezdirici fikirlərlə. Kompüteri demirəm çünkü bu alət bizim dilimizi bilmir…
Nəysə keçim yaxşı şeylərdən yazmağa:
-Yaxşı ki, müsəlmanam…
-Yaxşı ki, şeytanlar var, mələklərin qədrini bilmək üçün…
-Yaxşı ki, daha kiçik yaşlarımda dost xəyanətinin nə olduğunu görmüşəm. Bunun ilkini bir də böyük yaşlarda yaşamaq var idi. Lap pis yıxılardım, Allah qorusun!
-Yaxşı ki, kompüterdən başqaları kimi axmaq məqsədlərlə istifadə etmirəm. Məsələn pornoqrafik məzmunlu saytları ziyarət etmək üçün!
-Yaxşı ki, sevginin və nifrətin nə olduğunu bilirəm…
-Yaxşı ki, sevilmirəm! Bu ciddi məsuliyyətdir axı – bacarmamaqdan qorxmuram əslində. Yenə ən sonda uduzmaqdan qorxuram! (“Yenə” deyəndə səhv anlaşılmasın deyə izah edirəm ki , həyatımda yüzlərlə sevgili olmayıb)
-Yaxşı ki, məni anlamayanlar daha çoxdu. Hamı anlasaydı maraqsız biri olardım.
-Yaxşı ki, sürətli yazmağı bacarıram, yoxsa ölərdim elə kompüterin başında.
-Yaxşı ki, ağlamağı da bacarıram. Hislərini ifadə edə bilməyənlərdən deyiləm yəni.
-Yaxşı ki, düşmənçilik edib haqqımda şaiyələr yayanlar çoxdu. Bu rəqiblərimin daha tez uduzmağına kömək edir. Axı haqq-ədalət həmişə öz yerini tapır (?!)
-Yaxşı ki, çox dözümlü bir xalqla birgə yaşayıram, yoxsa hər il bir çevriliş yaşayan bir ölkənin vətəndaşı olardım və burdan bezərdim.
-Yaxşı ki, burda axmaq siyasətçilər daha çoxdu. Yoxsa tez-tez gülmək üçün pul verib gülüş dolu kino diskləri almalı olardım.
-Yaxşı ki, siyasətçi deyiləm.
-Yaxşı ki, narkoman deyiləm və ya “narkowoman”.
-Yaxşı ki, türk olduğumu unutmamışam!
-Yaxşı ki, hələ də məni anlayan insanlar da var (az da olsa).
-Yaxşı ki, susmağı bacarmıram. Yoxsa bir dəfəlik “lala” edərdilər məni də.
-Yaxşı ki, milliyyətçiliyin nə olduğunu da bilirəm. Yəni başqaları kimi milliyyətçilik deyəndə ağlıma gələn tək şəxs Hitler deyil! (milliyyətçilik faşizm demək deyil!)
-Yaxşı ki, işğalda olan torpaqlarımızın 20%-dən çox olduğunu da bilirəm. Axı itirdiyimiz torpaqlar təkcə Qarabağ ərazisindən ibarət deyil..
-Yaxşı ki, Azərbaycan öz ürəyi açıqlıq siyasətindən əl çəkib. Lakin 200 min km²-i 86.6 min km²-ə çatdırandan sonra olduğu üçün bu oyanışa üzülürəm.
-Yaxşı ki, məni TV proqramlarına dəvət etmirlər bəzi məmurlarla birlikdə. Çünkü bəlkə də onların üzünə tüpürərəm elə efir vaxtı!
-Yaxşı ki, Naxçıvandan Bakıya köçmüşəm. Naxçıvanda “blokadada” qalmaqdan daha yaxşıdı.
-Yaxşı ki, Naxçıvanın “blokada ərazisi” olduğunu deyəndə nəyi nəzərdə tutduğumu bilənlər də var!
-Yaxşı ki, Bakıda McDonalds’ var əks təqdirdə axmaq gənclərimiz bluetooth-dan tanışlıq üçün istifadə edə bilməzlərdi axı…
-Yaxşı ki, hələ də axmaq olmayan gənclər var (az deyil!). Çoxdu. Sadəcə olaraq ayrı-ayrılıqda nəfəs alıb-verirlər.
-Yaxşı ki, biz çox qonaqpərvərik milləik. Hətta o qədər qonaqpərvər ki, düşmənlərimizə də qucaq açırıq. Aramızdadırlar ama xəbərimiz yoxdu.
-Yaxşı ki, hakimiyyət məhz İlham Əliyevdədir. İsa Qəmbərdə olmağından daha yaxşıdır fikrimcə. İqbal Ağazadə də alternativ ola bilər amma bunun üçün ilk növbədə ölkəmizdə siyasi azadlıq istənilən səviyyədə olmalıdır və ya ümumiyyətlə olmalıdır!
-Yaxşı ki SOCAR şirkəti var! Neftimizin pulunu BP-nin mənimsəməyindən yaxşıdır. İnşallah o pulun millətə də xeyri olacaq. Keçidlər və körpülər tikilib bitəndən sonra İnşallah(!!!)
-Yaxşı ki, son vatlar ziyalılarımız Qarabağı tez-tez ziyarət edirlər. Bu davranış bizim onlardan qorxmadığımızı bildirir! Düzü heç mən sevdiyim qızla bu qədər tez-tez görüşmürəm.
-Yaxşı ki, QHT-lər arasında ancaq pul qazanmaq və ya böyük vəzifələrə gəlib böyük insan olmaq məqsədi güdməyən təşkilatlar da var.
-Yaxşı ki, məktəblərdə rüşvət də var. Yoxsa direktorlar öz övladlarını bahalı məktəblərdə, hətta nəinki bahalı məktəb və ya liseylərdə xarici ölkələrdə də oxuda bilirlər və ölkəmiz üçün yararlı vətəndaşlar yetişdirirlər.
-Yaxşı ki, hələ ki ölkədəki məmurlardan var-dövlətləri haqqında hesabat almırlar. Elə olsa birdən–birə xarici ölkələrə böyük miqdarda pul “axar”.
Ölkəmizdən bəziləri özlərini gizlədə bilməyi üçün, bu da ölkəmizə ciddi ziyan vurar. Yavaş-yavaş o bəziləri də aşkarlanacaq və yerdən-yerə vurulacaq. Əsas odur ki millətin pulu bitsin ki, buna ehtiyac yaransın. Millətin pulu diyəndə ki, əslində heç millətin pulu da yoxdur. Bəlkə elə ona görə də bizə krizis təsir etmədi. Mən bəziləri kimi krizisin bizə təsir etməməyini qəti şəkildə monorxiya ilə əlaqələndirmirəm! Mümkün deyil, Azərbaycanda monarxiya yoxdur. Azərbaycanda sadəcə olaraq insanların nələri isə bacarmamağı var! Bir məsəl var “Pişiyin əli ətə çatmayanda deyir ki mundardır”.
-Yaxşı ki, bu yazını oxuyan da var.
-Yaxşı rəy bildirənlər də olacaq.
-Yaxşı ki, mən məhz sizinlə eyni millətin nümayəndəsiyəm! çünkü məhz sizin aranizda olduğum üçün Allaha şükr edirəm!
Qubadlı
Bu gün Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğalından 16 il keçir.
Qubadlı Ermənistanla 120 km məsafədə həmsərhəddir. Respublikanın cənub-qərbində (Qarabağ) yerləşən rayonun sahəsi 826 km² , əhalisi isə 31300 nəfərdir.
İnzibati mərkəzi Qubadlıdır. Qubadlı rayonu şimaldan Laçın rayonu, cənubdan Zəngilan rayonu, şərqdən Xocavənd və Cəbrayıl rayonları, qərbdən Ermənistan Respublikası ilə həmsərhəddir. Rayonun çox gözəl təbiəti var. Qubadlının ərazisindən Azərbaycanın ən bol sulu çaylarından olan Həkəri və Bərguşad çayları axır.
Ən əhəmiyyətli kəndləri Mahmudlu, Xəndək, Xanlıq, Muradxanlı, Yuxarı Mollu kəndləridir.
Qubadlı uğrunda gedən döyüşlərdə 54 nəfər şəhid olub. Qarabağ müharibəsində isə Qubadlının ümumilikdə 232 sakini şəhid, 146-sı əlil olub. Ermənilər Qubadlıda 94 kənd və qəsəbəni, 205 mədəni-məişət obyektini, 12 tarixi abidəni yandırıb və talan ediblər. İşğala qədər 33 800 əhalisi olan Qubadlıda 21 orta, 15 səkkizillik, 15 ibtidai məktəb, 7 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərib, bu təlim-tərbiyə və təhsil müəssisələrində 1280 nəfər müəllim çalışıb. Rayonda 111 mədəni-maarif müəssisəsi, o cümlədən 60 kitabxana, 10 mədəniyyət evi və 28 klub, 6 avtoklub olub.
Bilavasitə, Ermənistan ərazisindən Qubadlının sərhəddə yerləşən Əliquluşağı, Məlikməhəmmədli, Seytas, Eyvazlı, Qədili, Dovudlu, Novlu, Y.Cibikli, Əyin, Çaxdaxlı, Tarovlu, Fərcan, Göyyal, Saldaş, Çərəli kəndlərinə təcavüz edilir, kəndlər atəşə tutulurdu.
1989-cu ilin axırları rayonda vəziyyət son dərəcə ağırlaşdı. Gündüz sərhəddə keşik çəkən düşmənin hücumlarının, təxribat əməllərinin qarşısını alan özünümüdafiə dəstələri yerli milis qüvvələri ilə birlikdə hərəkət edirdi. Lakin qüvvələr qeyri-bərabər idi. Təcavüzkar erməni dəstələri avtomat silahlardan, artilleriyadan, zirehli hərbi texnikadan gen-bol istifadə etdiyi halda, bizdə adi ov tüfəngləri çatmırdı.
Rayonun şərq tərəfdən geniş bir ərazisi müdafiəsiz qalmışdı. Həkəri çayı boyunca Zilanlı, Mahruzlu, Xanlıq kəndlərindən tutmuş Başarat zonasınadək yerli əhali silaha sarsılsa da, qüvvələr qeyri-bərabər idi. Zirehli texnikanın qarşısını 4-5 adama düşən bir avtomatla qorumaq mümkün deyildi.
Avqust ayının 30-da erməni hərbi birləşmələri yalnız mülki əhalinin qoruduğu Gəyən zonası istiqamətindən güclü hərbi texnikanın müşayiəti ilə hücuma keçdi. Əsas zərbə Xanlıq istiqamətinə göndərilmişdi. Qeyri-bərabər döyüşdə xanlıqlılar nə qədər fədakarlıqla döyüşsələr də, erməni tankları kəndə soxuldu. Həkəri çayı boyunca Muradxanlı, Balasoltanlı, Xocik istiqamətində rayona soxulan erməni birləşmələri kəndləri yandırdı, dinc əhaliyə divan tutdular.
Erməni hərbi birləşmələri ilə üz-üzə qalan mülki əhali məcburiyyət üzündən rayonu tərk etməli oldu. Avqustun 31-də Qubadlı bütünlükdə işğal olundu.
Cavid Behruz
Cavid Behruz
Facebook-da gəzərkən dostlarımdan birinin statusunda: “Xalqlar Dostluğu parkında (Heydər Parkı) birinci dəfədir oturdum. İlahi burada nə qədər “qıjı” var… İnsan həyata nifrət edir. Qıjılar məskəni!” – yazısına rast gəldim. Çoxdan toxunmaq istədiyim bu mövzu haqqında yazmaq qərarına gəldim.
Axı nə deməkdir bu “qıjı”?
Biologiya dərsliklərində bitkilərin inkişafı mövzusundakı qıjıkimilərin bəhs etdiyimiz “qıjı” larla yaxından və ya uzaqdan əlaqəsi yoxdur. Bəlkə yaranma prosseslərində oxşarlıq olabilər amma bu qıjılar başqa qıjılardır…
Şəhərdə gəzmək qızlar üçün sözün əsl mənasında problem olub. “Gücü verib” aldığı bahalı telefonuna “Əzizbəyov mahnılarından” yüklədib səsini sonuna qədər açan namı–digər “ağcorablılar” parklara istirahət etmək üçün deyil sanki istirahətə gələnlərin keyflərini pozmağa gəliblər. Əylənməyin nə və necə olduğunu bilməyən bu “formalaşmamış canlılar” qarşılarına çıxan hər kəsə sataşır, söz atır hətta bəzən fiziki təmas da edirlər.
Mentalitetində qeyrəti, namusu, şərəfi ön plana çıxarmış bir millət olaraq bir hərəkəti etdiyimizdə mütləq bunun özümüzə qarşı olunduğunda necə reaksiya verəcəyimizi fikirləşib addım atmaq lazımdır. Qarşısına çıxan nəcib cinslərə sataşanlar öncə fikirləşməlidirlər ki, o xanımların yerində onların anası və ya bacısı ola bilər və onun öz yerində isə də bir başqası. Belə bir hadisəni görəsən özləri necə qarşılayar?
Bu tərbiyədən yoxsun məxluqların düşüncə tərzləri budur: “Onların anasına, bacısına heç nə olmasın, qalan hər kəs fahişə də ola bilər.” Bu qədər insani dəyərlərdən yoxsun insanları yetişdirən mentalitet mənim mentalitetim ola bilməz. Mən qərbi xarakterizə edərkən ilk orada rastlaşdığım və məni valeh edən xüsus insanlara sadəcə insan olduğu üçün dəyər verməyi bacarırlar. Bu onlarda anadan gəlmə olmayıb. Bunu görüb öyrəniblər indi isə yaşayırlar. Qərbdən soyunmağı öyrənəcəyimizə ilk olaraq sözün əsl mənasında mədəniyyət öyrənək, öyrədək!
Şəhidlər Məscidi
Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyinin Dini işlər üzrə müşaviri məscidin açılmaq ehtimalının olmadığını bildirdi
“Şəhidlər” məscidi açılmayacaq. Biz Ramazan ayına ümid edirdik, ancaq bu ayda da məscidin açılması baş vermədi. Məscidin nə vaxtsa açılacağını deyə bilmərəm. Çox ehtimal ki, bu baş verməyəcək”. Bu sözləri APA-ya açıqlamasında Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyinin Dini işlər üzrə müşaviri Müzəffər Şahin deyib.
Səfirlik rəsmisi bu ilin aprelində təmirə bağlanan ibadət ocağında müəyyən işlərin görüldüyünü deyib. Onun sözlərinə görə, hazırda ibadət etməyə imkan olsa da, məscid açılmayıb: “Görünən odur ki, məscidin açılmasına ümid etmək olmaz. Azərbaycanda bu məsələyə cavabdeh olan şəxslər var. Bizim məscidin açılması ilə bağlı qərar vermək səlahiyyətimiz yoxdur”.
M. Şahin Azərbaycanda fəaliyyət göstərən digər türk məscidlərinin fəaliyyətində hər hansı problemin olmadığını qeyd edib.
Dini Qurumlarla iş üzrə Dövlət Komitəsinin Dini qurumlarla iş şöbəsinin müdiri Gündüz İsmayılov isə APA-ya açıqlamasında hazırda Azərbaycanda dini icmaların yenidən qeydiyyata alınması prosesinin getdiyini deyib: “İcmalar isə məscidlərdə qeydiyyata alınır. Dini icmaların qeydiyyatı başa çatdırılandan sonra “Şəhidlər” məscidi ilə bağlı məsələyə baxıla bilər”. / lent.az
CNN
Nüfuzlu telekanal Türkiyə ərazisinin bir hissəsini “Kürdüstan”a “veribmiş”
Amerikada yayımlanan CNN beynəlxalq televiziya kanalı Türkiyə sərhədlərini də içinə alan qondarma “Kürdüstan”ın xəritəsini nümayiş etdirdiyi üçün Amerikada yaşayan türk toplumundan üzr istəyib.Müasir Ermənistanın xəritəsinə oxşayan “Kürdüstan” xəritəsi CNN-də bu ayın 21-də yayınlanıb. Bundan dərhal sonra amerikalı türklər dünyanın ən böyük televiziyasını faks, e-mail, məktub və telefon mesajı “atəş”inə tutaraq böyük siyasi təhrifə öz etirazlarını bildiriblər.
Böyük xətaya yol verdiyini anlayan teleşirkət rəhbərliyi çıxış yolunu buraxdığı səhvi düzəltməkdə görüb və dünən axşam CNN-in aparıcılarından Kempbel Braun canlı yayımda türklərdən üzr istəyib: “Keçən cümə günü yayınladığımız bir xəritədə buraxılan səhvi düzəlmək istəyirik. İstifadə etdiyimiz xəritədə ”Kürdüstan” deyə bir bölgə müəyyən edilib göstərilmişdi. Bu xəritədə xətalı olaraq İran və Türkiyəni əhatə edən bölgədə belə bir ölkə olduğu iddia edilmişdi. Bu üç ölkədə çox sayda kürd yaşamasına baxmayaraq “Kürdüstan” deyilən bir dövlət yoxdur. Səhvimizə görə üzr istəyirik”.
CNN-in ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə rəsmisi Bricit Leninger də ABŞ-da yaşayan türk toplumunu birləşdirən ən aparıcı və nüfuzlu quruluşlardan biri olan ATAA-nın (Türk-Amerika Dərnəkləri Assambleyası) başqanı Günay Evinçə məktub yollayaraq bildirib: “Buraxdığımız ciddi səhvi fərq etdik və üzr diləyirik”.
Beləliklə, qürbətdə yaşayan türklərin vətənpərvərliyi və həmrəyliyi elektron medianın “dev” quruluşunu bu sayaq öz səhvini düzəltməyə vadar edib. Parlaq örnəkdir. / musavat.com
Cavid Behruz
Cavid Behruz
Antaliyada “Doğu Qarajı Kitabçısı”-nın sahibi Saleh bəylə dünən etdiyimiz qızğın müzakirə (bir az mübahisəyə də oxşayırdı) məhz onun mənə verdiyi bu sualla sonlandı.
“Orhan Pamuk ideologiyasına qarşı çıxırsansa niyə həmişə məndən onun kitablarını alırsan?”
Bəli mən Orhan Pamukun kitablarını oxuyuram, hətta demək olar ki, oxumadığım əsəri qalmayıb – ancaq bu o demək deyil ki, mən Orhan Pamuk oxuduğumda dünyaya onun eynəkləri ilə baxıram.
Mən bir çox yazarın əsərlərini oxuyuram. Bunların arasında kommunistlər də var, milliyyətçilər də var, inqilab tərəfdarı olanlar da, sülhsevərlər də… Bəli onlar qələmə aldıqları əsərlərində bəzən öz ideologiyalarının da qapalı təbliğatı ilə məşğuldurlar amma bu məni daha da entellektləşdirir.
Hər bir yazarın əsəri onu əks etdirir, onun daxilini yansıdır. Bu dahiləri oxuduqda onların necə düşündüklərini görə bilirsən, onların fikirlərini öyrənə bilirsən, onların dünyasında gəzə bilirsən, onların xəyallarını birbaşa yaşayırsan…
Orhan Pamuk da söz sərrafıdır. Mən onun inci kimi düzdüyü sözlərin sirrini çözməyə çalışıram (Bəzən bu sözlərdən əmələ gəlmiş cümlələr məni sözün əsil mənasında “cin atına mindirir”). Mən onu oxumaqdan həzz alıram. Mən Orhan Pamuku sadəcə yazar kimi sevirəm, amma əqidəsinə (bu daha çox onun şəxsi məsələsidir) şübhə ilə yanaşıram (bu da mənim şəxsi məsələmdir). Bəzi və özlərinə dəyər verməyənlər: “biz kimik ki onun haqqında söz deyək, onu dünya dəyərləndirib” – deyir. Mənə görə isə hər kəs oxuduğu yazıya öz görüşlərini bildirmək haqqına sahibdir. Öz görüş çərçivəsində tənqid və şərh etməsi qədər təbii bir şey yoxdur.
Saleh bəy isə sadəcə ideologiyası üst-üstə düşdüyü yazarların əsərlərini oxuyur. Hətta aldığı qəzetləri də buna görə seçir. Biryönlü dünyaya baxmağı sevir.
Əslində Azərbaycan Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin şeri yuxarıda yazdıqlarımın hamısını özətləyir Saleh bəy – “Axı dünya fırlanır…”
Azad Rəhimov və Füzuli Ələkbərov
Qara Şəhərli – Bizim Yol Qəzeti
İki nazirmizin Ermənistana səfəri ərəfəsində milli ruh söhbətlər.
Bu yaxınlarda gənclər və idman naziri «fəxri gənc» adını aldı. Bir vaxtlar SSRİ-nin rəhbəri Brejnyev də «Bakının fəxri vətəndaşı» elan edilmişdi və 70ci illərdə ona hətta Bakının rəmzi açarını da vermişdilər. Azad müəllimdən fərqli olaraq, Leonid İliç idmanla məşğul olmurdu; binəva yeriyə bilmirdi, Bakıya gələndə də qoluna girib ora-bura aparırdılar. Bakının rəmzi açarı öz açarını çoxdan itirmiş adamın nəyinə lazım idi? Bunu indiyə qədər dərk edə bilməmişəm.
Amma onu bilirəm ki, elə o zamanlarda da Bakının fəxri sayıla biləcək adamlar heç Bakının vətəndaşı ola bilmirdi, ancaq Brejnyevin qoluna girib buraya sürümüşdülər ki, nə var, nə var, bir-iki tərifli söz desin. Özü ayaq üstə dura bilməyən Sovet lideri: «Azərbaycan iri addımlarla irəliləyir» demişdi və bildirmişdi ki, «Bakı gözəl şəhərdir, burda yaşamaq və işləmək xoşdur». İllər keçdi, Brejnyev rəhmətə gedəndən az sonra Sovetlər Birliyi də onun yanına getdi.
Keçmiş SSRİ-nin keçmiş rəhbərindən fərqli olaraq müstəqil Azərbaycanın müstəqil naziri Azad müəllim gənc və sağlamdır. Sadəcə, onun başçılıq etdiyi Nazirliyin açıqlamasındakı «bayraq» sözünü oxuduğumuza görə Brejnyev yadımıza düşdü; mərhum Brejnyev Azərbaycan SSR-ə 13 dənə keçici qırmızı bayraq vermişdi. 13 rəqəmi isə, xristian inancına görə, hər adama düşərli olmur. Bizə də düşmədi; Azərbaycanın 13 keçici bayrağı vardı, Ermənistanın yox. Bizimkilər qənd-yağ almağa İrəvana gedəndə ermənilər onlara: «Sizə satmırıq, gedin, bayrağınızı yeyin» deyirdilər.
İndi, şükür ki, müstəqilik. Cəmi bir bayrağımız – müstəqil dövlət bayrağımız var. Bu dəfə bizdə yağ-qənd var, ermənilərdə yoxdur. Bu dəfə dövlət bayrağımızı da götürüb Ermənistana gedirik. Daha doğrusu, iki nazirimiz birdən gedir. Bunlardan biri Azad Rəhimov, o birisi də Güdo Federasiyasının prezidenti, əmək və əhalisinin sosial müdafiəsi naziri Füzuli Ələkbərovdur. Onlar Güdo üzrə gənclər arasında keçirilən Avropa çempionatında iştirak edəcəklərmiş (Yəqin ki, bu saat Akif Nağı Heydər Əliyev adına Hava Limanının VİP terminalının xəritəsini qabağına qoyub nazirlərimizin Ermənistana səfərini dəf etmək üçün xüsusi əməliyyat planı hazırlayır). Sən demə, bizim Ermənistanla sülh müqaviləmizdən qabaq idmanla bağlı müqaviləmiz imzalanıb – 2007-ci ildə. İndi yenisi imzalanacaq.
Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidməti muştuluq verir ki, həmin müqaviləyə görə, idmançılarımızın təhlükəsizliyi qorunmalıdır, informasiyalar ötürülməsinə şərait yaradılmalıdır, məşqlər keçirilməlidir, Azərbaycan bayrağı yarış boyu başqa bayraqlarla bir sırada asılmalıdır, idmançılarımız birinci yeri qazandığı təqdirdə Azərbaycan bayrağı qaldırılmalı, himnimiz səslənməli və bütün iştirakççılar ayağa qalxmalıdır və sair. Adamın lap gözləri yaşarır. Fantastika: hökumətlər bir-birinin qarşısında öhdəlik götürür ki, bir ölkənin idmançıları birinci yeri tutanda o biri ölkədən olan azarkeşlər ayağa qalxıb mütləq alqışlamalıdır. Çox maraqlıdır, Bakıda Hollandiyanın komandası «Qarabağ»ın oyunu zamanı ayağa qalxıb doğma komandamıza dəstək verən azərbaycanlıya milli polisimiz: «Ə, kəs səsini, otur aşağı, səsin başıma düşdü» deyir, amma o biri tərəfdən, ermənidən tələb edirik ki, ayağa qalxıb bizim idmançılarımızı alqışlasın.
BMT-nin qətnamələrini yerinə yetirməyən Ermənistan Azad Rəhimovla imzaladığı müqaviləni yerinə yetirəcəkmi, yetirməyəcəkmi- onu bilmirəm. Onu da bilmirəm ki, Azad müəllim bir tərəfdən Eurovizionda erməniyə səs verənləri və onları qəhrəman kimi təqdim edən media mənsublarını qınadı (haqlı da elədi), o iri tərədən, Ermənistandan bizim idmançılarımıza alqış tələb etdisə, bu, özü demişkən, ikili standarta oxşamır? Nazir «Azadlıq» radiosunu Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə ikili standartlarla yanaşmaqda ittiham etdi, bəs Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün heç bir standartını tanımayan, onu pozmuş Ermənistana birdən-birə iki nazirimizin səfərini nə cür adlandırım-vallah hələ anlamış deyiləm. Ermənistan gəlib bizim toppaqlarımızda gecə təlimləri aparır, biz də gedib İrəvanda cüdo oynayacağıq, danışmışıq, idmançımız birinci yeri tutsa, ermənilər mütləq ayağa qalxıb alşıqlamaqdan bayılacaqlar. Onda belə çıxır ki, erməni idmançısı da birinci yerə çıxsa, iki nazirimiz ayağa qalxıb onları alqışlayacaq, eləmi? Mən düşünürəm ki, MTN tərəfindən bu məqam diqqətlə izlənmənlidir. Nazirlərimiz ayağa qalxıb erməni idmançlarına əl çalsa, qayıdandan sonra onları çağırıb milli ruhla bağlı bir-iki sual vermək lazım olacaq.
İstənilən halda mən nazirlərimizin Ermənistana səfərlərinin əleyhinəyəm (Yeri gəlmişkən, Əli İnsanov da nazir olanda ora getmişdi).
Ələkbər Eyvazov
Ələkbər Eyvazov
Bir-neçə həftə bundan əvvəl qaynar.info da Emin Millinin facebook hesabının bağlanmasına dair məqalə oxudum, daha sonra bir neçə gün bundan qabaq elə həmin facebook-da səxsi hesabıma bir məktub gəldi…Tam olaraq kim tərəfindən göndərildiyinə baxmadım, amma ümumi mahiyyət “Adnan Hacızadə və Emin Milliyə azadlıq verin deyən 100.000 nəfər” idi. Elə bu 100.000 rəqəmini və adı cəkilən gəncləri gorən kimi, ləğv et (ignor) duyməsini sıxdım. Bu gənclərin azadlığa buraxılacağına nəsə heç inanmağım gəlmir. Nənəmin bir sözü elə hey qulağımda səslənir: “Dovlətlə dovlətçilik etmək olmaz!..”
Bu məqaləni yazma səbəbim sözügedən gənclərin həbsi ilə bağlı saysız-hesabsız məqalələrin yazılması, xəbər agentliklərinin bu haqda yeni nəsə öyrənmək həvəsinin böyük olması, facebook kimi sosial səbəkələrdə kampaniyaların başlaması və.s-dir. Maraqlıdır nəyə gorə ADNA hadisələri zamanı belə maraq yox idi və mətbuatımız bu terrordan daha cox “Gül bayramı”nı işıqlandırmağa çalışırdı? Məgər orda qətl edilənlər öz canımız öz qanımızdan deyildilər?
İndi isə dovlətə qarşı çıxan zərrə qədər də dövlətçilik hissi olmayan iki gəncin həbsi ətrafında o qədər böyük ajataj yaradılıb ki, gəl görəsən…
Bu iki avropa və ya amerika təhsilli gənc, avropa və amerikaya sığınaraq sözdə dövlətimizin, onun demokratik dəyərlərinin, insan hüquqlarnın inkişafına çalışır, amma deyəsən onları himayə edənlər onlara həm avropanın həm də amerikanın Azərbaycana bəslədiyi ikili standartlardan söz etməyib. Firkirimi həmişə əsaslandırmağı xoşlayıram, indi də istisna hal deyil. Keçək bəhs etdiyim “İkili standartlara”;
Amerikada insan hüquqları
Maraqlıdır bu iki nəhəng “ittifaq” insan haqlarının müdafiəsi ilə məşğuldur, amma məsələ Azərbaycana gələndə nədənsə məğz dəyişir. İkili standartların ilk işarətlərini görürük. Baxaq öncə ABŞ, Azərbaycanın ərəzi bütövlüyünü tanıdığını qeyd edir, Minsk Qrupu həmsədrlərindən biridir, amma bununla yanaşı Qondarma “Dağlıq Qarabağ Respublikası”na hər il maddi yardım edir (bu il istisna olaraq). Burda ikili standart özünü göstərmirmi? Əgər yox deyirsinizsə keçək ikinci məsələyə. Demokratiya tuluğu olan ABŞ hər yerdə insan haqlarının kobud pozulduğunu söyləyir, amma Quantanamo həbsxanasında edilənlər, artıq insanlıqdan kənar bir şeydir. 2 il bundan əvvəl Əbu-Qreyb həbsxanası ətrafında beynəlxalq qalmaqal yaşanmışdı. ABŞ əsgərləri iraqlılara qeyri-insani zülm edirdilər. Bu xəbərlər mediaya yayıldıqdan sonra Əbu-Qreybin bağlanması qərarı verildi. Daha sonra Quantanamo həbsxanasının bağlanması ilə əlaqədar olaraq, Əbu-Qreyb yenidən fəaliyyətini bərpa etdi. Və indi bütün gücü ilə “sülhpərəst ABŞ əsgərlərinə” qulluq edir. Məgər bu insan haqlarının pozulması demək deyil?
ABŞ-ın keçmiş prezidenti Corc Buş İraqda atom bombası var deyə oraya hücüm etdi və İraq faktiki işğal olundu. Bir necə il sonra isə elə həmin Buş mətbuat konfransında “Mənə yalnış məlumat vermişdilər, İraqda atom bombası yoxdur” dedi və məşhur ayaqqabı ona tərəf atıldı. Bir milyona qədər insanın öldürülməsi və ondan daha çox insanın xəsarət alması ilə nəticələnən İraq müharibəsi beləcə Buşun gözündə başa çatdı, amma hələki elə gün olmur ki, İraqda partlayış olmasın. İtkilər gün-gündən artır. İraq iqtisadiyyatı çöküb və əsas neft yataqları (əvvəllər İraq dövlətinin əlində olan) indi xarici peşkəş çəkilib. Sizcə bu insan haqlarının pozlması demək deyil? Və ya orada ümumilikdə (mənəvi ziyanı almasaq) iki milyona qədər insanın hüquqları yox idi? Bir qədər keçmişə qayıtsaq ABŞ-ın Yaponiyaya 2 atom bombası atması və fəxr hissi ilə biz 100 minlərlə Amerikan əsgərinin həyatını xilas etdik deməsi necə? Orada ölən və radiasiyanın təsirindən indi şikəst doğulan uşaqların haqları necə, yoxdu? Maraqlıdır bu iki gənclərimiz bu ABŞ-danmı demokratiya öyrənəcəklər? Ya ABŞ daxilində qara dərililərə münasibət? Hansısa böyük şirkətin rəhbəri olan qara dərililəri demirəm, adi “qara əhali”, onların hüquqları yoxdur?
Avropada ikili standartlar
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra, Avropaya inteqrasiya yolu kursunu tutmuşdur, amma bu inteqrasiya nəyin bahasına başa gələcəyi haqda düşünməmişdir. Bu uzun inteqrasiya yolunda bir çox hallarda haqsızlıqlarla qarşılaşmış oluruq. Lakin “dünyanın işi belədir” deyib bunlara göz yumuruq. Maraqlıdır Avropa Şurası Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və Ermənistanın işğalçı dövlət olduğunu tanıyıb, amma burada paradoks qəbul edilmiş qətnamələrin icra edilməsindədir. BMT-yə üzv ölkələr də bizim suveren huquqlarımızı tanıyır və erməniləri işğalçı dövlər adlandırır. Lakin sözdən əmələ keçin deyəndə bu Azərbaycan və ermənistanın daxili işidir deyir. Avropa şurası hər il periodik olaraq Azərbaycan qarşısına bir sıra şərtlər qoyur. Bu şərtlər əsasən söz azadlığı azad toplaşma hüququ, mətbuat və.s haqda olur. Və üstəlik bu şərtləri yerinə yetirməyəcəyi təqdirdə başımızın ağrayacağını dəfələrlə deyir. Hansısa qərarın qəbulu bir qədər yubandıqda öz nümayəndə heyətlərini buraya göndərir və həmin qərarın təcili qəbul olunmasını tələb edir. Biz də başımızı sakitcə aşağı salıb qərarı veririk. Amma digəl ki, elə həmin AŞ qəbul etdiyi qətnamələrin (Ermənistan işğalçı ordusunun Azərbaycan ərazilərini qeyd şərtsiz azad etməsi) icrasına gələndə elə bil gözləri tutulur. Nədənsə bütün Avropa susur(!) Bax burada sual meydana çıxır; “Nəyə görə?”. Əslində bu sualın cavabı çox sadədir. İkili standartların avropa versiyası…
Freedom House
Yəqin ki, bu beynəlxalq nəşr haqqında hamının xəbəri var. Hər dəfə xəbərlərdə bu mətbəənin Azərbaycanı ya “qismən azad ölkə” ya da ki “azad olmayan ölkə” kimi qələmə verirlər. Hansı statistik göstəricilərə və ya hansı qərarlara görə bu qərarın verilməsi məlum deyil, amma ölkə ərazisində baş verənlər də bu siyahıya təsirsiz ötüşmür. Bir müddət öncə adı çəkilən gəncin “eşşək patlarında (elə özlərinə yaraşan tərzdə)” müsahibə verməsi də təsirsiz ötüşməyib. Son nəşrində Freedom House Azərbaycanı “Azad olmayan ölkə” kimi vermişdir.Dünyada hər şey nisbidir deyək və müqaisəyə baxaq. (Eyni nəşrdə Ermənistan “qismən azad ölkə” lər siyahısındadır)
Ermənistanda seçki sonrası mart hadisələrindən hamı xəbərdardı. Kütləni dağıtmaq üçün odlu silahdan istifadə olunmuş, səhv eləmirəmsə 20 nəfər öldürülmüşdür (hələ də bu qətllərə görə heç kim istintaqa cəlb olunmayıb), Ermənistanın internetə çıxışı bağlanmış, əhalinin xaricə zəng etməsi məhtudlaşdırılmışdır. Ölkədə komendant rejimi tətbiq olunmuşdur. Və bununla belə həmin hadisələrdən bir həftə sonra Ermənistan yenə də “Qismən azad ölkə” sayılırdı…
Azərbaycanda isə həmin hadisələrin oxşarı daha əvvəl baş vermişdi. Oktyabr hadisələrində azğınlaşmış kütlənin üzərinə polis yeridilmişdir, bir neçə nəfər toqquşmalarda yüngül xəsarət almışdır ki, bunda da qeyri-adi heç nə yoxdur. Amma cəmi bir həftədən sonra Azərbaycan “azad olmayan ölkə” kimi dünyaya tanıdılmağa çalışırdı. Bu ikili standart deyilsə onda nədir?
ATƏT-in Minsk Qrupu
Hamının çox gözəl tanıdığı və son zamanlar yaman fəallaşan məşhur Minsk qrupu. Bu qrupun yaradılma məqsədi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində Azərbaycan və Ermənistan arasında vasitəçilik etmək və baş verə biləcək müharibənin qarşısını almaqdır. Maraqlı bir məqamsa odur ki, bu qrup məhz Azərbaycanın maliyyə dəstəyi ilə yaradılıb və hər il periodik olaraq Azərbaycan bu qrupuan saxlanılmasına maddi vəsait xərcləyir. Azərbaycanın bu qrupu yaradanda məqsədi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tezliklə həlli idi, amma sən saydığını say, gör “super güclər” nə sayır. Əldə oyuncaq olmuş və 2003 cü ildən bu yana “Bu il problemin həlli üçün ən əlverişli ildir, tərəflər arasında nəzərəçarpacaq yaxınlaşmalar olub, baza prinsipləri müzakirə olunur” sözlərindən başqa heç nə eşitməmişik. Bu onillik ərzində etdikləri Dağlıq Qarabağa gedib yaxşıca yeyib içmək, daha sonra İrəvana səfər etmək və oradan Bakıya gələndə “İrəvanda konstruktiv danışıqlar apardıq” deməkdən başqa bir şey olmayıb. Bu zaman ərzində bir qarış torpaq da azad edilməyib. Və belə getsə çətin ki, azad edilə. Keçən hər ildə Qarabağ bizdən daha bir addım uzaqlaşır. Mənə maraqlı olan isə Minsk Qrupunun nəyə görə saxlanılmasıdır. Danışıqlar davam edir, amma “danışıq” naminə danışıq və hətta bizim hesabımıza danışıq nəyimizə lazımdır? Məncə artıq hər kəs bu qrupun fəaliyyətini daha doğrusu fəaliyyətsizliyini anlayır. Və dünya birliyinin bütün bu olanları görməsinə baxmayaraq buna susur, sizcə bu bizim haqlarımızın tapdalanması demək deyilmi?
Yuxarıda müqayisə etdiyim Avropa və ABŞ-dan məncə heç bir demokratik dəyər götürmək olmaz. Söz azadlığını isə gərək həmin ölkələr öncə daha yaxşı qavrasınlar. Çünki o dövlətlərin söz azadlığı onlara sərf edənə qədər və öz ölkələri daxilindədir. Həmin gənclər isə öncə dövlətçiliyin nə olduğunu öyrənsinlər, ən azından onların hərəkətləri ilk olaraq mübarizə apardıqları hökümətin yox məhz öz dövlətimizin imicinə zərbə vurur(!).
Atatürk
Ermənilərin ortaya çıxardığı sənəddə dahi sərkərdənin “erməni genosidi”nə nə dərəcədə dəqiq qiymət verdiyi görünür
Ermənistanda fəaliyyət göstərən “Novosti Armenii” xəbər agentliyi “1915 soyqırımı”nı qəbul etmədiyi və qətliam iddialarını “uydurma” olaraq dəyərləndirdiyi üçün Mustafa Kamal Atatürkü sərt ifadələrlə tənqid edən bir yazıya yer verib.
Agentlik Atatürkün 1920-ci ilin 7 martında amerikalı admiral Bristola göndərdiyi telegrafı yayımlayıb. Telegrafın mətni belədir: “Öz mənfəətlərinin arxasınca düşənlər Anadoluda 20 min erməninin öldürüldüyü yalanını uydurdu. Hər kəs türklərin, fransızların və onların cərgəsində savaşan ermənilərin itki verdiyini bilir. Amma bu bir qətliam değil, ermənilərin basqınlarına yerli xalqın göstərdiyi dirənişin təbii nəticəsidir. Amerikan hakimiyyətinə erməni qətliamı propaqandasıyla bağlı gerçəyə dair dünya ictimaiyyətinə izahat vermək və türk xalqının adını alçaq və iyrənc suçlamalardan təmizləmək çağırışı edirik.”
MAT
Bu yazını yazmaq qərarına elə indi gəldim… Çox yaxın bir insanın bu haqda yazsını oxudum… Yox o nə yazardır, nə şair, nə siyasətçi, nə də tənqidçi… İctimai bölmə ilə əlaqəsi yoxdur amma onun bir problemi var (bəlkə də daha çox). O ürəyindəki sözləri yazıya tökəndə bu problemin adını AZADLIQ qoymuşdu… Elə o da böyük hərflərlə yazmışdı bu sözü… Düzü əvvəllər mən də nəysə cızma-qara edəndə bu sözü böyük hərflərlə yazırdım ancaq sonra bilirsinizmi nə oldu? Daha sonra artıq daha böyük məqsədlər yarandı içimdə. Artıq bu sözü var gücümlə məhz Azadlıq meydanında qışqırmaq istəmək hissi yarandı… Amma daha sonra bu hiss özünü təkmilləşdirdi və artıq bütün millətlə birlikdə hayqırmaq istəyirəm – AAAA-ZAAAAD-LIIIQ!!! Bəlkədə bu sözü hamının qulağına bir-bir fısıldamaq da olar onları oyatmaq üçün amma heç də təsir edəcəyinə inanmıram. Ən yaxşısı mənim fikrimdə olanları ətrafıma toplamaq və daha yaradıcı idealar həyata keçirməkdir. Bu halda daha çox təsir etmək olar kütləyə. Çoxları (əksər hallarda “debil” gənclər və ya bugünkü gənciliyi anlamayan qocalar) bu sualı verir mənə: “Guya azad olub neyniyəcəksən ee??”. İcazənizlə cavab verim; azad olub hüquqlarımı qoruyacam, azad olsam məni döyəndən sonra həbs etməyəcklər zərər çəkən qismində, azad olsam öz ölkəmdə yaşayıb başqa ölkəyə qibtə etməyəcəm, çünki artıq mənim də ölkəmdə ən “creative” idealara sahib olan gənclər öz aktivliyini nümayiş etdirəcək və bütün dünyanı şoka salacaq (BUNA SƏMİMİ QƏLBDƏN İNANIRAM)… Azad olub ölkədə qanunsuzluqlara qarşı mübarizə aparmaq üçün iqtidara dəstək olacam, azad olsam müxalifətin axmaq liderlerdən (söhbət bütün müxalifətçi liderlərdən getmir) canını qurtarmaq üçün əlimdən gələni edəcəm. Azad olsam bütün rüşvətxor məmurlara göz yuman iqtidara qarşı daha sərt mesajlar verəcəm, azad olsam bu yazı mənim gələcəkdə hansısa dövlət işində şərəflə işləməyimə mane olmayacaq. Azad olsam gedib 3il əvvəl sevdiyim qızın sifətinə tüpürəcəm. Azad olsam küçədə özünü apara bilməyən polislərə (söhbət yolda gördüyü qızlara sataşan polislərdən gedir) yaxınlaşıb irad bildirəcəm və onlar məni haqsız yerə bölməyə aparmayacaqlar. Azad olsam daha çox şeylər edə biləcəm. Amma səmimi bir etiraf edim ki mən azad olmağımı yox azad olmağımızı istəyirəm! Çünki yuxarıda sadaladıqlarımı etmək imkanında olan “papasının gül balaları” var. Amma düzü hərdən bu sözdən də bezirəm ee. Çünki, qanan-qanmayan hamı elə AZADLIQ istədiyini yazır: “Hmm, Azadlıq böyük məvhumdu amma bunu süniləşdiriblər deyəsən ölkəmizdə. Artıq yazılarmızda gülmək işarəsi (J) tapmaq da çətinləşir. Bizim ölkəmizdə gördüyüm qədəri ilə və çox təəssüf ki, AZADLIQ ancaq elə sözdə qalıb. Hər gün Azadlıq qəzetini oxumaqla, Azadlıq radiosunun saytını ziyarət etməklə (bir o qalıb ki, “azadlıq” adlı tualet kağızları çıxsın) azad oluruqsa tüpürüm belə azaldığa! Torpağı 200 min km²-dən 86.6 min km²-ə gəlib çatan ölkənin gənclik kütləsinin böyük əksəriyyətinin nə ilə məşğul olduğunu hamımız göürürk. Onların böyük əksəriyyəti üçün onların narkotikalarına, cinsi yetərsizliklərinə, fahişəliklərinə, biqeyrətliliklərinə qarışmamağımızdır! Torpaqları işğaldan azad etməyin əsas yolu fikrimcə fərdi azadlığın təmin olunmasından keçir. Əks təqdirdə erməni lobbisinin alternativi olaraq Azərbaycan türklərinin lobbisi yarana bilməyəcək. Amma əsas odur ki, məsuliyyətli azadlığın nə olduğu necə olduğu ölkəmizin vətəndaşlarına təməlindən öyrədilsin. Amma bunu kim öyrətməldir?
PS: Heç olmasa bu sualın cavabındakı məsul şəxsi seçməkdə dürüst olaq! Bir-birimizin üstünə atmayaq bunu da. Əvvəlcə ailələrdən başlayaq. Olar?
İmza: MAT
SocialVibe